Overbelasting bij mantelzorgers: herkennen, voorkomen en tips

1 op 3 personen in Nederland is actief als mantelzorger. Volgens de definitie van het Social Cultureel Planbureau betekent mantelzorgen dat personen hulpverlenen aan naasten. Hulp die onmisbaar is bij de ondersteuning voor ouderen. Fysiek en mentaal kan het werk veel eisen van mantelzorgers. Overbelasting kan optreden wanneer u merkt dat het zorgen veel van uw lichaam vraagt en dat u geen tijd meer heeft voor sociale contacten.
10% van de mantelzorgers is naar schatting overbelast. Op dat moment wordt het allemaal te veel en zit u als mantelzorger niet meer lekker in uw vel. Verandering is dan hard nodig. Dat is beter voor uzelf en beter voor de persoon waar u zorg aan verleent.

In deze blog gaan we in op het herkennen van overbelasting, het voorkomen en geven we u tips wat u kunt doen wanneer overbelasting in het spel is.


Hoe herkent u overbelasting?

Overbelasting kunt u herkennen aan verschillende signalen. Deze signalen kunnen we onderverdelen in lichamelijke en psychische klachten:

  • Lichamelijke klachten
    • Vermoeidheid
    • Slapeloosheid
    • Pijn in de nek, schouders of rug
    • Hoofdpijn
    • Hyperventilatie

     

  • Psychische klachten
    • Concentratieproblemen
    • Vergeetachtigheid
    • Overal tegenop zien
    • Boos en geïrriteerd
    • Het gevoel van tijdsdruk

Bovengenoemde klachten kunnen ervoor zorgen dat u uw dagelijkse taken als mantelzorger niet meer goed kunt doen. Houden deze klachten langer dan een halfjaar aan? Dan kan het zijn dat u overbelast bent. Raadpleeg altijd de huisarts voor medisch advies.

Wat kunt u doen als u overbelast bent?

Wanneer u overbelast bent zit u totaal niet meer lekker in uw vel. Het is belangrijk dat u altijd de huisarts raadpleegt voor medisch advies. Het is verstandig dat u meer rust neemt. We delen met u nog 4 andere tips:

  1. Zorg voor uzelf
    Ga gezond eten, probeer voldoende te slapen en zorg voor ontspanning.
  2. Praat over u zorgen
    Praten over wat u dwarszit helpt! Praat met personen in uw persoonlijke kringen, zoals familie en vrienden. Of met personen die in dezelfde situatie zitten. Het Steunpunt mantelzorg of Wmo-loket kan u informeren over ‘lotgenotencontact’. Ook bij de mantelzorglijn kun u uw verhaal kwijt en om advies vragen.
  3. Deel de zorg
    Trek aan de bel bij familie en vrienden, zodat zij u kunnen ondersteunen bij het uitvoeren van uw taken als mantelzorger. Of schakel de hulp in van zorgprofessionals, zoals een casemanager, huisarts of de thuiszorg.
  4. Draag zorg tijdelijk over
    Wanneer het allemaal te veel wordt en u geen tijd meer hebt voor ontspanning, draag dan de zorg tijdelijk over. Denk eens aan de inzet van Respijtzorg, een vervangende zorg voor mantelzorgers. U kunt alleen goed voor een ander zorgen, als u de zorg kunt combineren met andere belangrijke dingen in u leven.


Hoe voorkomt u overbelasting?

Voorkomen van overbelasting is belangrijker dan genezen. De volgende tips helpen mantelzorgers om overbelasting te voorkomen:

  1. Wees autonoom
    Schat van tevoren in wat u aankunt als het gaat om hulpverlenen. Stel grenzen en zet uzelf op de eerste plek. Mantelzorgers hebben vaak het idee dat ze daarom egoïstisch zijn, maar dat is niet waar. Het is niet erg om eens ‘nee’ te zeggen. Als u last krijgt van overbelasting wordt het ontzettend moeilijk om voor een ander te zorgen. Grenzen stellen is daarom belangrijk.
  2. Houd het overzichtelijk
    Zorg dat u uw taken op een rijtje zet en het overzicht behoud. Het gebrek aan overzicht kan zorgen voor chaos, waardoor u uw taken als één grote berg ziet. Voorkom dit en hou in een schriftje de taken bij. Het afvinken van taken op een lijstje kan zorgen voor voldoening.
  3. Vraag om hulp
    Durf om hulp te vragen. Dat is absoluut geen zwakte! U kunt hulp vragen aan uw familie, vrienden en professionals. Het betrekken van familie en vrienden in de zorg voor uw naaste kan al zorgen voor meer begrip voor de situatie en voorkomt dat u vereenzaamt.
  4. Denk aan uzelf
    De zorg voor uw naaste is mooi en een teken van liefde, maar het kan confronterend en vermoeiend zijn. Het is een extra taak wat u naast de zorg voor uzelf, uw gezin en/of uw doet. Het is belangrijk om uw energieniveau op peil te houden. Zoek ontspanning en onderneem activiteiten die u leuk vindt en waar u energie van krijgt. Dat is beter voor uw welzijn en indirect voor het welzijn van de persoon voor wie u mantelzorger bent.
  5. Wees positief
    Maak eens een grapje en lach met elkaar. Kijk naar wat er nog wél kan en maak daar gebruik van. Sluit de dag af met positiviteit. Bedenk voor het slapen gaan drie dingen waar u die dag dankbaar voor bent of blij mee was. Dat is misschien even wennen in het begin, maar dat zorgt ervoor dat u met positieve gedachten in slaap valt.

Heeft u een aanvullende tip of ervaring met het onderwerp ‘Overbelasting van mantelzorgers’? Mail de redactie van het Langer Thuis Kompas: info@langerthuiskompas.nl

 

Bronnen: Boekje ‘Zonder Zorgen Mantelzorgen’ | Mantelzorg.nl | Thuiszorgstudent.nl

 

 

Delen op Social Media!

Gerelateerde artikelen